Đặc điểm của lưỡi câu lục (Phần I)

27 Thg 2 2018

Một trong những điểm đặc trưng làm nên kỹ thuật câu lục chính là lưỡi câu. Chữ Lục nghĩa là sáu lưỡi, sáu lưỡi câu này được buộc thành 3 cặp xếp chồng lên nhau tỏa ra thành hình tròn. Sau này có nhiều biến thể như lưỡi tứ, lưỡi bát nhưng kỹ thuật câu đều gọi là câu Lục. Lưỡi Lục không có ngạnh để tạo độ xuyên ngọt và thường đã dính cá thì đóng từ 2 lưỡi trở lên nên con cá cũng khó mà thoát thân. Theo tôi tìm hiểu thì trên thế giới, chỉ ở Việt Nam ta là có lưỡi Lục và chỉ làm thủ công. Trong phạm vi bài viết ngày hôm nay tôi xin liệt kê về cỡ lưỡi câu và dáng lưỡi câu Lục.

Chất liệu

Lưỡi Lục được làm từ thép nhiệt luyện, thường dùng thép lò xo. Trước đây người thợ dùng các loại lò xo có sẵn: lò xo băng tiếp đạn súng, thép sợi lấy từ vành lốp ô tô hoặc từ cáp chịu lực hoặc lõi thép dây đàn piano… Nói chung là sử dụng các vật liệu thép sợi đã qua nhiệt luyện thành phẩm để làm lưỡi câu. Đặc thù của những loại lưỡi này sẽ phải duỗi thẳng và cắt uốn, đập, mài thành lưỡi câu. Chúng bị mất đi kết cấu thép sau khi gia công nếu như không được ram lại để ổn định lại kết cấu thép. Nhược điểm thứ 2 là chúng làm từ rất nhiều loại thép khác nhau, người thợ không nắm được các thông số nhiệt luyện của thép nên dù có ram lại cũng không biết quy trình ram nào cho phù hợp. Nhược điểm thứ 3 là thép định hình thành phẩm và được tôi ram, khi đó ở các vị trí khác nhau, kết cấu thép khác nhau và lý tính cũng khác nhau. Có vị trí làm mũi rất tốt, có vị trí chỉ làm chuôi lưỡi, nếu lấy làm mũi thì rất dở.

Cỡ lưỡi câu Lục

Lưỡi Lục dựa vào cỡ thép có 3 cỡ là tiểu, trung và đại. Cỡ lục tiểu: thép 4-5-6-7 rem, cỡ lục trung: thép 8-9-10-12, cỡ đại > 13. Ngoài ra còn có những biến thể được làm theo đặt hành tùy cách chơi riêng: lục cúc hay lục đồng xu ( bộ lục bé xíu như đồng xu). Với mỗi cỡ thép, người ta định hình 1 cách tương đối kích cữ vòng uốn của lưỡi câu tạo ra phom lưỡi. Ví dụ: thép 7 có phom tương đối chuẩn tương ứng – gọi là phom 7. Khi dùng thép 8 uốn lưỡi chủ động theo cỡ phom 7 thì gọi là : hạ phom. Còn khi dùng phom 9,10 hoặc hơn nữa thì gọi là mở phom. Người sành chơi Lục thường chọn loạt tiểu, nhỏ, gọn và cực sắc. Nếu bạn xòe bàn tay áp nhẹ lên lưỡi Lục để ngửa trên bàn mà Lục bám theo thì đáng chọn. Câu Lục phải không để hở lưỡi, nghĩa là Lục phải chìm trong bùn. Chìm nhiều hay ít là do hòn chì kẹp giữa Lục, phía dưới dầy hay mỏng. Kích thước của hòn chì cũng quyết định đến việc lựa chọn phao vì chì nhẹ thì chỉ đi với phao nhỏ chứ dùng phao to như loại chống sóng thì phao nâng cả Lục lên mất. Tôi thích dùng chì loại khá trở lên nên tôi dùng phao chống sóng, nó dài, chìm sâu tính từ mặt nước nên gió to, sóng mạnh phao vẫn đứng chứ không nghiêng ngả.

Dáng lưỡi câu Lục

Lưỡi lục cũng có nhiều dáng lưỡi hơn như: dáng xoài, thúng, tay quỷ, lưỡi hái, mác, mèo ngồi, móng rồng, đuôi ngựa, đĩa bay......mỗi kiểu dáng của lưỡi lục phù hợp cho từng cách câu, độ sâu, độ xa và hợp với người câu. Dáng lưỡi đơn sẽ được mang tên của bộ lục và cỡ thép của nó được mang tên cỡ của lục. Ví dụ: lục thúng 9 – có nghĩa lục dáng thúng, thép cỡ 9 rem. Tôi sẽ có một bài viết riêng về dáng lưỡi câu trong thời gian tới, mời anh em đón đọc.
 

Trên đây là một vài đặc điểm sơ lược của lưỡi lục như cỡ lục và dáng lục, để đi sâu tìm hiểu về lưỡi lục còn rất nhiều đặc điểm phức tạp ví dụ như mũi lưỡi, tay lưỡi,... chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong các bài viết sau anh em nhé. Anh em đam mê cần câu cá, cần câu máy và cần câu lục có thể cùng nhau thảo luận tại đây để chia sẻ cho nhau những kinh nghiệm khi đi câu.