Sự đa dạng của mồi câu lure (phần 1)

04 Thg 10 2018

Môn câu lure dù xuất hiện ở Việt Nam chưa lâu nhưng đã thu hút một lượng đông đảo "tín đồ", ngày càng phát triển và dần thay thế cho những kiểu câu truyền thống. Một trong những điểm hấp dẫn của kiểu câu này chính là ở sự phong phú của các loại mồi giả được phân chia dựa trên những đặc điểm về kiểu dáng, màu sắc, kích thước, tính năng, loại cá câu... Cần câu Lân béo xin được chia sẻ với các anh em về một số loại mồi lure được dùng phổ biến hiện nay ở Việt Nam cũng như trên thế giới.

Trước hết, mồi câu lure được hiểu là một loại vật thể, được thiết kế có hình dáng, hoạt động, hành vi sao cho giống như con mồi thật, nối vào cuối dây. Mục đích sử dụng mồi lure là tận dụng mọi sự rung động, màu sắc của chính nó để lôi kéo sự chú ý của cá, khiến chúng không thể cưỡng lại. Đi kèm với mồi giả là một hay nhiều lưỡi đơn, hoặc lưỡi đôi, lưỡi ba. 

Chất liệu để làm mồi lure có thể bằng gỗ balsa, nhựa dẻo hoặc nhựa cứng. Gỗ balsa thường rất nhẹ và dùng để câu những con cá có kích cỡ nhỏ hoặc vừa phải. Mồi làm bằng nhựa cứng dùng để câu những con cá lớn tính háo ăn mạnh để giảm bớt sự hao hụt.

Mồi thìa

Loại này thường được làm bằng thép, thau hoặc nhựa cứng, một mặt mồi được làm khuyết vào để khi rê kéo, thìa sẽ cản nước và chao đảo trong nước. Không chỉ hõm vào, đa số mồi thìa đều có một mặt được mài bóng láng hoặc mạ crom để tạo sự phản chiếu ánh sáng. Cũng có loại được sơn màu đậm nhằm ngăn cản sự phản chiếu làm cá bớt sợ. Mỗi mồi thường có lưỡi đơn hay lưỡi ba tiêu đính vào bằng một khoen nhỏ. Mục tiêu của mồi thìa là tận dụng sự lấp lánh, chao đảo của mồi trong nước, bắt chước những con cá nhỏ bị thương đang sợ hãi trốn chạy để thu hút cá.

Câu lure với mồi thìa, tùy thuộc vào cách câu, địa hình câu mà chọn những loại thìa phù hợp. Khi câu ở những khu vực rộng lớn, nước sâu, nhiều gió thì nên chọn loại thìa dày. Loại dày sẽ uốn lượn nhiều khi kéo nhanh, quăng xa dù có gió mạnh, chìm nhanh dù nước có sâu hay chảy mạnh, giúp người câu truy tìm cá nhanh hơn. Câu chỗ cạn thì dùng thìa mỏng, tuy có xu hướng trượt lên trên mặt nước khi kéo nhưng thìa mỏng cũng có ưu điểm là uốn lượn nhiều dù kéo chậm.

Mồi thìa rất dễ sử dụng, tiện lợi, câu được nhiều kiểu nên nó được đánh giá là một trong những loại mồi lure thông dụng nhất trên thế giới. Tuy nhiên, khi câu loại mồi này cũng cần phải lưu ý một vài điều căn bản, đó là không cột dây trực tiếp vào mồi mà không thông qua khoen, vì cạnh sắc của mồi có thể làm dây đứt và mồi không uốn lượn hiệu quả.

Khi mua mồi thìa, nếu nhìn thấy trên vỏ hộp ghi “Trolling spoon” thì cần hiểu đây là loại mồi được thiết kế để chuyên câu rê trên thuyền. Mồi này khá mỏng để lượn nhiều trong nước, nhẹ để ít bị vướng rong và dễ trượt lên trên vật cản dù là đá ngầm. Khi câu loại cá nổi gần mặt nước, người câu không cần gắn thêm chì nặng vào mồi, nhưng nếu câu cá ăn sâu, thì phải gắn thêm chì.

Mồi Plug
Nếu ai đã từng câu lure thì sẽ nghe đến những cụm từ như Crankbait, wobbler, Minnow, Stickbait, Chugger, deep-diver… Tất cả những tên gọi này đều chỉ tới loại mồi Plug, một loại mồi thân cứng rất phổ biến.

Xuất phát điểm, Plug được làm bằng gỗ, sau chuyển sang nhựa để có giá thấp hơn và cũng để thu hút, bắt mắt hơn. Mồi Plug được mô phỏng theo hình dạng của cá nhỏ, một vài loại thì bắt chước tôm hay nhái. Plug có nguyên lý thiết kế căn bản là tạo tiếng động khi di chuyển, tiếng động đó có thể phát ra từ những viên chì tròn nằm trong thân mồi hoặc từ phần lõm vào ở miệng mồi để khi rê nó tạt nước tạo âm thanh.

Mồi Plug chủ yếu dành câu trên mặt nước, có thể câu bất kỳ thời gian nào trong ngày nhưng hiệu nghiệm nhất là lúc sáng sớm, chập choạng tối hoặc đêm khuya do không gian yên tĩnh, những âm thanh chuyển động sẽ dễ dàng thu hút cá hơn.

Trong quá trình phát triển, mồi Plug được “biến hóa” theo kỹ thuật câu, địa hình và đặc điểm sinh học của từng loại cá theo từng vùng, miền.

Ví như Stickbait  là một loại mồi Plug có chứa chì ở phần đuôi nên khi thả mồi xuống nước sẽ nửa chìm nửa nổi. Có hình dáng thon dài nhưng sẽ gây tiếng ồn khi lướt trên mặt. Bản thân nó không được thiết kế để ồn ào mà chủ yếu là do người câu tạo ra. Do vậy khi câu loại mồi này, người câu phải biết cách điều khiển để nó phát huy những thế mạnh của mồi Plug như lắc lư ngang ngược mới gây được chú ý của loại cá sống dưới đáy. Thực tế cho thấy, Stickbait là loại hiệu quả nhất với cá đáy.

Gần giống với Stickbait nhưng có chong chóng ở phần đầu, hoặc cả đầu lẫn đuôi, đó chính là Propbait. Nhờ có chong chóng trên đầu, Propbait tạo nhiều tiếng động hơn khi di chuyển trên mặt nước. Trong dòng Propbait lại chia ra loại đầu dẹt và đầu nhọn, đầu dẹt thì run rẩy nhiều hơn đầu nhọn khi rê kéo. Propbait là loại mồi câu trên mặt nước rất hiệu nghiệm.

Crankbait là tên gọi của tất cả các loại mồi Plug có thìa dài ở phần đầu để lặn xuống và lắc lư khi rê kéo. Với chất liệu nhựa cứng, thân hình tròn trịa, lại ngắn nên Crankbait rất hữu dụng cho nhu cầu quăng xa và rê nhanh. Đồng thời, nó cũng thường được dùng để thám thính xem có cá hay không giữa một vùng nước rộng lớn. Loại mồi này thường nổi lên khi ngừng quay máy. Độ lớn của thìa quyết định độ lặn sâu của mồi, thìa càng dài, càng rộng bản thì càng lặn sâu (có thể lên đến 7m), tương tự, lưỡi ngắn, hẹp, dốc thì lặn cạn (khoảng 1m).

Ở phần sau, các bạn sẽ được tìm hiểu thêm về một số loài mồi lure thông dụng khác. Hi vọng các bạn đã có thêm cho mình được những kiến thức bổ ích thông qua bài viết này.